E02 · บทฝึกและกรณีศึกษา

ต้นทุนตลอดอายุและการตรวจรับ

ผู้วิเคราะห์เปรียบเทียบภาพถ่ายภูมิประเทศกับแบบจำลองสามมิติบนโต๊ะ
ภาพประกอบแนวคิดสร้างด้วย AI

ต้นทุนตลอดอายุรวมค่าเริ่มต้น ค่าใช้จ่ายคงที่ และค่าใช้จ่ายตามจำนวนงาน ก่อนเทียบราคาให้ตรวจว่าทุกทางเลือกส่งผลงานชนิดเดียวกันได้ เช่น แผนที่ที่ระบุพิกัดและตรวจความคลาดเคลื่อนได้ การตรวจรับต้องผูกกับข้อกำหนด ไม่ใช้คำว่า “ภาพสวย” เพียงอย่างเดียว

ดาวน์โหลดใบงาน E02 และชุดฝึกแนวทางผู้สอน ↓

อ่านสูตร ตัวอย่างคำนวณ และแบบฝึกเพิ่มเติม ↓

ก่อนเริ่มเรียน

ใช้คอมพิวเตอร์ Windows หรือ Linux อ่าน CSV ด้วยโปรแกรมตารางหรือ text editor และบันทึกไฟล์งานของตนแยกจากต้นฉบับ ชุด Python พื้นฐานใช้ standard library; โปรแกรม AI และ simulator จริงมีขั้นตอนติดตั้งแยก

เมื่อจบบทนี้

  • คำนวณ TCO จากสมมติฐานที่เปิดเผยและเปรียบเทียบผลเมื่อสมมติฐานเปลี่ยน
  • เขียน requirement ตรวจรับที่มีวิธีวัดและเกณฑ์ตัดสิน
ลำดับการฝึก: ต้นทุนตลอดอายุ + จุดตรวจรับ
เปิดแผนภาพขนาดเต็ม →

โจทย์และขั้นตอนลงมือทำ

หน่วยงานสมมติทำแผนที่ 24 งานต่อปี นาน 3 ปี: ทำเองเริ่มต้น 240,000 บาท คงที่ 90,000 บาท/ปี และ 2,000 บาท/งาน; จ้าง 12,000 บาท/งาน ตัวเลขนี้เพื่อเรียนรู้ ไม่มีส่วนลด ภาษี หรือมูลค่าคงเหลือ

แตก ZIP แล้วเปิด E02-guide.md และ E02-worksheet.csv เก็บสมมติฐานกับผลที่ตรวจได้แยกกัน ช่องว่างในใบงานหมายถึงต้องเก็บข้อมูล ไม่ใช่ผ่านแล้ว

  1. เปิดตาราง E02 ใน ZIP และคำนวณทั้งสองทางเลือกด้วยสูตร setup + years × (annual + jobs_per_year × per_job)
  2. เปลี่ยนเป็น 4 งาน/ปี แล้วเพิ่มค่าบำรุงของทางเลือกทำเอง 30% โดยเก็บผลตั้งต้นไว้
  3. เขียนรายการตรวจรับ 3 ข้อ: ผลงานที่ต้องได้ วิธีตรวจ และหลักฐานที่ผู้รับต้องส่งมอบ
  4. สรุปว่าความถี่งานใดทำให้ข้อเสนอเปลี่ยน และต้นทุนใดยังไม่มีข้อมูล

ชิ้นงานและเกณฑ์ตรวจ

ส่ง: TCO workbook และ acceptance matrix

เกณฑ์สำคัญ: แสดงต้นทุนซื้อ/ใช้/บำรุง/ข้อมูล/ฝึก/เลิกใช้; เปลี่ยนสมมติฐานอย่างน้อย 2 ตัว

แนบไฟล์ที่เปิดตรวจได้ วันที่ รุ่นข้อมูล และเหตุผลเมื่อยังสรุปไม่ได้ การทำใบงานสำเร็จไม่แทนผลทดลองกับโมเดล อุปกรณ์ หรือการประเมินทักษะจริง

เปิดแนวคำตอบหลังทำใบงาน

24 งาน/ปี: ทำเอง 654,000 บาท จ้าง 864,000 บาท; 4 งาน/ปี: 534,000 และ 144,000 บาท จุดเท่ากันในแบบจำลองคือ 17 งาน/ปี ต้องตรวจคุณภาพและข้อจำกัดก่อนเลือก

แผนกิจกรรมสำหรับผู้สอน

ผู้เรียนเพิ่ม downtime ค่าเก็บข้อมูล และการฝึกคนใหม่ แยกค่าประมาณจากใบเสนอราคา แล้วให้เพื่อนตรวจว่าสองทางเลือกส่งงานเทียบกันได้จริง

คำถามชวนทบทวน: ทางเลือกที่ซื้อถูกที่สุดยังคุ้มที่สุดเมื่อคิดตลอดอายุหรือไม่?

กรอบเวลาออกแบบ ต้องปรับจากผลทดลองเรียนจริง
ชุดการเรียนอธิบายฝึกประเมินรวมสถานีอุปกรณ์
ผู้บริหารและผู้กำหนดนโยบาย45 นาที105 นาที30 นาที0 นาที

เวลาสถานีอุปกรณ์เป็นส่วนหนึ่งของเวลารวมในแผน ไม่บวกซ้ำ ผู้สอนแยกผล PC กับ observed task และให้ผู้เรียนอธิบายงานรายคนก่อนเปิดแนวคำตอบ

ดูการจัดกิจกรรมครบสายและส่วนขยายพื้นฐาน →

บรรณานุกรมและขอบเขตการอ้างอิง

ตรวจแหล่งเพิ่มเติม 9 กันยายน 2569 กรณีสมมติ ตัวเลข ใบงาน และเกณฑ์กิจกรรมเรียบเรียงใหม่โดย PK-Research

  • NASA — Requirements Verification Matrix

    ใช้เชื่อมข้อกำหนดกับวิธีตรวจ; ใบงานและตัวเลขในบทเป็นการออกแบบของเรา

  • ICAO — Safety Management Manual, Chapter 9

    ใช้กรอบบริหารความเสี่ยงและติดตามผล โดยไม่แทนข้อกำหนดไทย

อ่านความรู้ประกอบเรื่องนี้ →

บทถัดไป: กำกับโครงการและติดตามผล →กลับแผนหลักสูตร →

สูตรและแบบฝึกเพิ่มเติม · ปรับปรุง 2026-09-26

F39: ต้นทุนวันนี้กับต้นทุนในอนาคตรวมกันอย่างไร

เริ่มจากบัญชีเงินจ่ายจริงทุกงาน รวมงานที่ถูกปฏิเสธ แล้วระบุว่าจะรวมแบบไม่คิดลดหรือแปลงเป็นมูลค่าปัจจุบัน ตัวเลขต่อไปนี้เป็นแบบจำลองการศึกษา ไม่ใช่อัตราคิดลดแนะนำหรือราคาจัดซื้อจริง

PV = C0 + Σt=1…N Ct/(1+r)t − S/(1+r)N

unit_cost = total_cost / accepted_outputs

ตัวแปร ความหมายและหน่วย ช่วงและแหล่งค่า
C_0 เงินจ่ายเริ่มต้น THB; input ≥ 0 จากบัญชีสมมติ ณ ปี 0
C_t ค่าใช้จ่ายสิ้นปี t รวมงานไม่ผ่าน THB; input ≥ 0 จากแผนรายปี; ไม่รวม C_0 ซ้ำ
r อัตราคิดลดต่อปี ไม่มีหน่วย; input > −1 และ finite; 0.05 หมายถึง 5%; ต้องตรงฐานราคา
N, t อายุวิเคราะห์และปีที่จ่าย ปี; input N จำนวนเต็ม ≥ 1; t = 1…N
S มูลค่าคงเหลือรับคืนสิ้นปี N THB; input ≥ 0; ค่าใช้จ่ายรื้อถอนใส่ใน C_N แยก
PV, total_cost มูลค่าปัจจุบันหรือยอดไม่คิดลด THB; output/input ระบุฐานปีและวิธี; PV อาจติดลบถ้ารับคืนมากกว่าเงินจ่าย
accepted_outputs จำนวนงานที่ตรวจรับ งาน; input จำนวนเต็ม > 0 ในช่วงเดียวกับต้นทุน
unit_cost ต้นทุนต่องานตรวจรับ THB/งาน; output ระบุว่าใช้ต้นทุนแบบใดในตัวตั้ง

เงินจ่ายเริ่มต้น 100000 บาท ตามด้วย 10000 บาทสองปี และรับคืน 20000 บาทปลายปีสอง

คำอธิบายภาพ: ปี 0 จ่าย 100,000 บาท ปี 1 จ่าย 10,000 บาท ปี 2 จ่าย 10,000 และรับคืน 20,000 บาท การรับคืนปลายปีสองจึงหักหลังคิดลดด้วยกำลังสอง

ตัวอย่างและขอบเขต

กรณีสังเคราะห์ C₀ = 100,000, C₁ = C₂ = 10,000, S = 20,000 THB, N = 2 และ r = 0.05 ให้ PV = 100,000 + 10,000/1.05 + (10,000 − 20,000)/1.05² = 100,453.51 THB อัตรา 5% ใช้เพื่อให้ฝึกเลขเท่านั้น ยอดไม่คิดลด = 100,000 + 20,000 − 20,000 = 100,000 THB หากตรวจรับ 100 งาน ต้นทุนแบบไม่คิดลด = 1,000 THB/งาน และ PV ต่อจำนวนงานที่ไม่คิดลด = 1,004.54 THB/งาน ค่าหลังไม่ใช่ levelized cost ที่คิดลดผลผลิตด้วย

ใช้กระแสเงินราคา คงที่ คู่กับอัตรา real หรือราคา nominal ที่รวมเงินเฟ้อคู่กับอัตรา nominal ห้ามผสมสองฐาน บทนี้ให้กระแสเงินคงที่กับ r real ที่สมมติเอง หลักการมูลค่าปัจจุบันและฐานราคาอ้าง NIST Handbook 135 ฉบับ 2022 (P2A02) ตรวจ 26 กันยายน 2569 ใช้เฉพาะแนวคิด LCC ไม่ได้นำกฎหรืออัตราสำหรับอาคารรัฐบาลสหรัฐมาเป็นเกณฑ์โครงการไทย

ต้นทุนต้องรวมคน ซ่อม แบตเตอรี่ ซอฟต์แวร์ และการทำงานซ้ำตามขอบเขตที่ประกาศ จำนวนงานสำเร็จเป็นสมมติฐานแยกจากอายุใช้งาน เปรียบเทียบทางเลือกด้วยช่วงเวลาและเกณฑ์ตรวจรับเดียวกัน หากไม่มีงานตรวจรับ ให้รายงานว่าอัตราต่องานยังคำนวณไม่ได้ ไม่แทนด้วยศูนย์

แบบฝึกเปลี่ยนจำนวนงาน

คงต้นทุนทั้งหมด แต่เหลืองานตรวจรับ 80 งาน ต้นทุนไม่คิดลดและ PV ต่อจำนวนงานเท่าใด?

เฉลย F39

100,000/80 = 1,250 THB/งาน และ 100,453.514739/80 = 1,255.67 THB/งาน ยอมรับ ±0.01 THB/งาน ต้นทุนรวมไม่ลดตามจำนวนงานที่ถูกปฏิเสธโดยอัตโนมัติ

ดาวน์โหลดชุดฝึกสูตรประยุกต์ (CSV/JSON พร้อมเฉลย) · ข้อมูลสังเคราะห์สำหรับเปรียบเทียบคำตอบและหน่วย