ผลลัพธ์และความรู้ก่อนเรียน
ผู้เรียนจะตรวจ manifest แยกไฟล์ต้นฉบับกับไฟล์ทำงาน บันทึกการเปลี่ยนแปลง และเขียนรายงานที่ผู้อื่นอ้างกลับได้ อ่าน เวลาและพิกัด และ ข้อสังเกต ก่อน
เปิดแผนภาพขนาดเต็มเพื่อขยายดูรายละเอียด
Hash บอกเรื่องไฟล์ ไม่ได้บอกว่าเหตุการณ์จริง
ค่า SHA-256 ใช้ตรวจว่า byte ของไฟล์ตรงกับค่าที่บันทึกไว้หรือไม่ เมื่อเปลี่ยนเนื้อหาไฟล์ การตรวจอาจพบว่าไม่ตรง แต่ค่า hash ไม่ยืนยันสถานที่ เวลา ผู้ถ่าย หรือความจริงของภาพด้วยตัวเอง หากใครเปลี่ยนทั้งไฟล์และ manifest ใหม่ ผลตรวจอาจผ่านได้ จึงต้องรักษาแหล่งและสำเนา manifest ที่เชื่อถือได้ด้วย หลักการรักษาและตรวจสอบข้อมูลดิจิทัลดู Berkeley Protocol
แบ่งพื้นที่เก็บเป็นต้นฉบับที่ไม่แก้ สำเนาทำงาน และฉบับส่งต่อ การครอป เพิ่มลูกศร ปรับสี หรือปิดบังข้อมูลควรระบุไฟล์ต้นทาง วิธีทำ ผู้ทำ เวลา และผลที่ได้ อย่าใส่ภาพแก้ไขแทนต้นฉบับโดยใช้ชื่อเดิมจนไม่รู้ประวัติ
รายงานต้องทำให้ตามเหตุผลได้
| ส่วน | สิ่งที่ควรใส่ |
|---|---|
| คำถามและขอบเขต | ผู้รับต้องการรู้อะไร และข้อมูลตอบได้แค่ไหน |
| ข้อมูลที่ใช้ | รหัสไฟล์ แหล่งที่มา เวลา และข้อจำกัด |
| ข้อสังเกต | รหัสบริเวณที่เปิดตรวจซ้ำได้ |
| การตีความ | เหตุผล ข้อสมมติ และทางเลือก |
| ความไม่แน่นอน | สิ่งที่ยังขาดและผลต่อคำตอบ |
| การส่งต่อ | รุ่นรายงาน ผู้จัดทำ/ตรวจ และข้อจำกัดการใช้ |
เมื่อทำฉบับเผยแพร่ ให้ตรวจเนื้อหาที่ไม่จำเป็นต่อคำถาม เช่น ข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลอ่อนไหวของผู้เกี่ยวข้อง บันทึกเหตุผลการปิดบังและเก็บต้นฉบับภายใต้การเข้าถึงที่เหมาะสม บทนี้ไม่กำหนดฐานกฎหมายหรือระยะเวลาเก็บข้อมูลแทนข้อกำหนดของงานจริง
แบบฝึก Windows และ Linux: ตรวจ แล้วเปลี่ยนสำเนา
ดาวน์โหลด imagery workbook แตก ZIP แล้วเปิด terminal ในโฟลเดอร์ imagery-workbook สคริปต์ใช้ Python 3 standard library ไม่ต้องติดตั้ง package หรือส่งข้อมูลออกเครือข่าย
- อ่าน README และเปิด manifest ซึ่งตรวจเฉพาะ
scene-a.svg,metadata.json,observations.csv - Windows รัน
py -3 verify.pyหรือpython verify.py; Linux รันpython3 verify.pyบันทึกเวอร์ชัน Python และผล - คัดลอกทั้งโฟลเดอร์เป็นสำเนาฝึก แล้วเปลี่ยนหนึ่งตัวอักษรใน
scene-a.svgของสำเนา - รันสคริปต์ในสำเนาอีกครั้ง บันทึกผล FAIL และอย่าแก้ manifest เพื่อซ่อนผล
- กลับไปต้นฉบับ ทำสำเนา
observations.csvสำหรับกรอก แล้วเติมprovenance.csv,report.md,redaction-log.csvโดยระบุว่านี่เป็นฉากสมมติ
เฉลยและเกณฑ์ประเมิน
ก่อนแก้ควร PASS สามไฟล์และ exit code 0 หลังแก้ฉากควร FAIL เฉพาะฉากและ exit code 1 หากแก้ตารางต้นฉบับก็จะ FAIL ตารางด้วย จึงให้ทำสำเนาก่อนกรอก Manifest ไม่ได้ครอบคลุมรายงานที่ตั้งใจให้แก้ หรือทุกไฟล์ใน ZIP
ให้ 0–2 คะแนนต่อด้าน: รักษาต้นฉบับ ผล hash ประวัติไฟล์ การแยกข้อสังเกต/ข้อสรุป และข้อจำกัดรายงาน ห้ามเขียนว่า PASS hash จึงเป็นภาพเหตุการณ์จริง
อ้างอิงและขอบเขตการทดสอบ
- OHCHR / UC Berkeley, Berkeley Protocol on Digital Open Source Investigations — ต้นฉบับ, ตรวจ 26 กันยายน 2026
- แพ็กมีเฉพาะข้อมูลสมมติและสคริปต์ข้อความ ไม่มีข้อมูลบุคคลหรือ binary ของเครื่องมือภายนอก ผลการตรวจแพ็กไม่ใช่การรับรองหลักฐานทางกฎหมาย
- รวมทักษะใน แล็บกรณีศึกษา